Tijd

Tijd.

Tikt.

Sluipt.

Kruipt.

Seconde.

Na seconde.

Stap na stap.

Eén voor één.

Minuut na minuut.

Uur na uur.

Dag na dag.

Jaar na jaar.

Traag en bedachtzaam.

Te vaak ongemerkt.

Verder en voort.

Onomkeerbaar.

Eindeloos.

Door.

Soms.

Rolt.

Vaart.

Vliegt.

Vervliegt.

De tijd.

Als sneeuw.

Voor de zon.

Verdruppelt.

Als water.

Door je vingers.

Als je zinnig of vrolijk.

Of serieus bezig bent.

Drukdoenerig.

Door blijft gaan.

Tot je ineens.

Je bewust wordt.

Van de tijd.

En alles.

Heel.

Even.

Hapert.

Stopt.

Stil.

Staat.

Drie in één

De Vader, die de geboorte van het leven mogelijk maakt, als een innerlijke drive die vorm aanneemt. Als een tegenover met een doel. Als een schepping, een creatie met de mogelijkheid van communicatie en vriendschap. Voorwerp van liefde. Spiegel van glorie. Power met potentie. Een luisterend oor. Een zingende ziel. Een blijk van vertrouwen. Een wonder om te bewonderen. Een wonder om de Wonderdoener te antwoorden, te begroeten, te prijzen door te zijn.

Zijn onuitsprekelijkheid krijgt verder vorm. Hij bouwt een fantastisch poppenhuis om in te wonen, een firmament van onmetelijkheid met onzienlijke grenzen, een universum van groei en variatie, wetmatigheden en toonbaarheid, kleurenrijkdom en verborgen finesses. Allemaal met het oog op die bewoners, het centrum van Zijn aandacht.

De moedwillige breuk van Zijn creatie brengt gebrokenheid en afstand. Hij trekt Zich terug in verborgenheid, in transcendentie en afstandelijkheid, maar verlaat niet wat Hij ooit begon. Hij belooft, voorziet, vertrouwt. Hij wacht. Hij overziet. Hij leidt.

Ondertussen tilt Hij slipjes van de sluier op in de ontmoetingen in verscheidene verhullingen. Met mensen die het weten willen, die niet durven geloven wat ze gezien hebben, maar wel wat ze niet zien kunnen aanschouwen. Hij verandert hen in doel, in richting, in aandacht en betrokkenheid. Hij beweegt hen tot bewogenheid. Zijn sterke arm doet onverklaarbare wonderen, Hij verkiest Zich een volk, Hij belooft nog veel meer. Hij noemt Zichzelf bij de Naam die niet te noemen is, geeft regels voor dankbaarheid en omgang met elkaar.

Aandacht

Heer van het nieuwe koninkrijk, ik nader tot uw troon van aandacht. Met woorden en met zinnen. Met stilte in de nacht. Met mijn verlangens en dromen, met mijn overdadige daden en mijn ongeziene tekorten. Met wat ik doe, zoals ik ben. Hier ben ik. Helemaal.

Ik weet dat u geduldig naar mij luistert. Dat u mijn aandacht wilt. Contact. Communicatie. Bij elkaar zijn. De dingen van de dag doornemen. Het stof van mijn voeten schudden. De zorgen in het licht van uw ogen brengen, zodat ze wegsmelten als sneeuw voor de zon. Mijn tekortkomingen benoemen, zodat ik ze weer eens helder voor ogen krijg. Dat u dan laat merken: morgen is er toch weer een dag? Begin opnieuw. Telkens weer.

Het doet me goed dat u mij al kent, maar toch bij mij wil blijven, mij aandacht geeft en warmte. Bemoedigingen om door te gaan. Soms aansporingen. Of juist mij afremt in mijn al te voortvarende gedrevenheid.

Dat u mij vraagt om meer en meer alles los te laten. Over te geven. Te benoemen, met naam en toenaam. Heilige huisjes. Perfectionisme. Nieuwsgierigheid. Terugtrekgedrag. Overlopend activisme. Te veel hooi op tien verschillende vorken. En zo.

Ik realiseer mij dat u telkens door mijn aandacht trekt, ook als ik niet aan u denk, of u juist poog te ontlopen. Als mijn aandacht afgeleid wordt door overbodigheden en pietluttigheden, het nieuws dat morgen al weer oud is, de waan van de dag, en al die interessante onzin dingen. Leer mij bewust te zijn van alle door u gezonden signalen. In de natuur, door uw licht, door de nacht, door de gesprekken en interacties met andere mensen, die dichtbij mij staan, of verder weg. Door woorden, die nog werken. Door gedachten, die mijn ziel tot u opheffen.

Passant of participant

Hij kon zich niet herinneren ooit eerder zo akelig bewust te zijn geweest van alles om zich heen, de werkelijkheid, zoals die zich voordeed aan zijn waarnemingen en signaleringen. Altijd zijn ogen en oren open. Steeds achterom kijken. Gericht op de zon, het licht, de wolken, het water, de bomen en de bloemen, de vogels. Zijn pogingen al het kleine wriemelende en krioelende spul dat vloog en kroop te betrappen. De werkelijkheid gedreven in beelden vast te leggen. Schoonheid zichtbaar te maken. Wonderen inzichtelijk te laten worden. De glorie van de natuur trachten te vangen in kleurrijke reflectie. Bevroren momenten. Gestolde werkelijkheid.

Hij kon zich niet herinneren ooit eerder zo gebiologeerd te zijn geweest door dat wat verder ging dan de werkelijkheid buiten het zichtbare en tastbare. De gedachtenwereld. Gedachte en bedachte werelden. De verhalen en openbaringen van een andere dimensie. Metafysische en transcendente werkelijkheid. God. De ongrijpbare ziel van een mens. De geestkracht. Het denkvermogen. Het wonder van creativiteit. De bezieling van liefde, vriendschap en opofferingsgezindheid. Relaties, netwerken, sociale verbanden. Dwarsverbindingen. Overlappingen. Elkaar aantrekkende en afstotende krachten.

En toch had hij bij tijd en wijle het idee om, onbespied, beschermd door een veilig muurtje van weten en kennen, observeren en onderzoeken, ontleden en ontrafelen, min of meer op een veilige, objectieve, onaanraakbare afstand te staan. Liefde, aandacht, interesse en betrokkenheid niet toe te laten tot zijn eigen binnenste en gevoelsleven. Zich afzijdig te houden van problemen. Conflicten te vermijden. Ruzies te ontlopen. Keuzes voor zich uit te schuiven. Weigeren in te grijpen. De-escalerend, dat wel. Maar in zekere zin ook laf. Afstandelijk.

Geen deelnemer, maar een waarnemer.
Geen participant, maar eerder een passant.
Geen deel van het grote geheel.
Alleen.

Een lied van stilte

soms

is de stilte

een teer gebed

een diepe psalm

een inspirerend lied

als alle druk

wordt afgelegd

geen woorden meer

te vinden zijn

geen logica

kan duiden

waar waarheid

is te vinden

ontdaan van actie

los van verwachtingen

heel even ook

traag onthecht

van de geschiedenis

de wind verstild

de adem licht

lichaam ontspannen

de hemel ver

de voeten

vast op aarde

handen doelloos

hangend

langs het warme lijf

Objectieve observaties

Na een onrustige nacht in verband met verkoudheid en een kriebelende keel, bedenk ik mij, vandaag begint de vastenperiode. Begin van bezinning. Periode van versobering. In de aanloop naar het gedenkwaardige moment van Goede Vrijdag en Pasen. Kruising tussen tijd en eeuwigheid. Raakpunt van God met de mens. Centrum van de wereldgeschiedenis.

Ter plekke besluit ik mij meer te gaan onthechten. Van materie. Vasten van subjectieve interpretaties, inbreng van meningen en gevoelens, ingekleurde beelden.

Gewoon, koel, nuchter naar de feiten kijken. Observeren. Objectief aanschouwen. Beelden beelden laten zijn. Natuurlijk onthechten. Wetenschappelijke bril opzetten.

Als het ware zoeken naar de zin van zen.

Buiten gekomen constateer ik vrijwel direct een kale plek in mijn dagelijks beeld. Er mist een boom. Een grote, indrukwekkende, beeldbepalende treurwilg. Zonde van de boom.

Ai. Fout. Teveel mening ...

Als de nacht wordt verjaagd door licht ...

als de nacht

wordt verjaagd

door licht

het gedaan is

met de rust

van de slaap

bewustzijn

daagt

en beweging

begint

het leven roept

de taak wacht

en het werk

een aanvang neemt

vergeet dan niet

je bewust te zijn

van wie je bent

adem te halen

in de stilte

van het leven

opmerkzaam te zijn

voor de mensen

om je heen

transparent

en open

voor de God

van vandaag

Twee werelden

Meerdere keren heb ik op mijn blog aandacht gevraagd voor de andere werkelijkheid die er is, de Vierde dimensie onzichtbaar, onverklaarbaar, ten diepste ongrijpbaar, maar Reëler dan onze realiteit. Op meerdere manieren kunnen we dat Mysterie proberen te benoemen, of via Metaforen en andere vergelijkingen er iets van proberen uit te beelden om het zo te verduidelijken, te duiden, om even, heel even, voor een moment, en slechts af en toe achter dat gordijn te kunnen kijken. Of het op zijn minst te proberen. En voorzover het mogelijk is. Als het al over te brengen is. Of er ook oren voor open staan.

Het is voor mij een poging om dat wat ik zelf geloof, aan anderen duidelijk te maken, zodat het herkenning oproept. Tot nadenken stemt. Tot Verwondering leidt. Omdat het niet alleen om het tastbare, het zichtbare en het hier en nu gaat. Omdat er meer is tussen hemel en aarde. En dat is soms wel eens moeilijk om over te brengen.

Nou is het wel de kunst om dat wat je gelooft op een geloofwaardige, praktische en authentieke wijze aan te laten sluiten op je dagelijkse leefwereld. Om je geloof in praktijk te brengen. Om niet alleen in woorden, maar ook in daden te laten zien waar je in gelooft. Om 'christelijk' te zijn en te doen. Om christen te zijn in hart en nieren, met hoofd en hart en handen. Om Jezus na te volgen.

Dat is een opdracht. Maar het is ook een opgave. En een niet zo makkelijke opgave ook, waar veel mensen moeite mee blijken te hebben. Hoe geef je handen en voeten aan je geloof? Wat kan ik doen? Hoe moet ik leven?

Voor veel kerkgangers lijkt de kerkdienst op zondag het 'moment suprème' te zijn, het hoogtepunt van de week. Daar gebeurt het. Daar wordt je gevoed. Opgevoed. Gevormd. Daar leer je wat je al weet. De ontmoeting met medechristenen. Dat is de eredienst. De ontmoeting met God. In het huis van God.

Maar is dat allemaal wel zo? Ik waag het zo langzamerhand voorzichtig te betwijfelen. Ik word er in ieder geval maar weinig gevoed, laat staan gevormd. Ik leer er maar heel weinig nieuwe dingen. En alleen maar consumeren en luisteren geeft mij weinig gemeenschapsgevoel. Het is mij te kil, te vrijblijvend, te weinig praktisch, te afstandelijk, te massaal. Dat ligt waarschijnlijk wel grotendeels aan mij, maar toch ook weer niet alleen. Ik spreek uiteraard voor mezelf, maar ik hoor het van heel veel mensen, uit verschillende kerken, van uiteenlopende kanten.

Stille tijd (2)

'In rust en inkeer ligt jullie redding,
in geduld en vertrouwen ligt jullie kracht.'
(Jesaja 30 : 15)

Deel twee van een overdenking van het begrip Stille tijd. Voor ik iets wil zeggen over punt 2, het lezen, wil ik in dit tussenstuk, dit intermezzo, enkele aanvullende opmerkingen maken over het eerste punt, bidden. Maar ik trek dat wat breder, en noem het dan maar even ‘bewustzijn’, of met een spatie ertussen ‘bewust zijn’.

Eén van mijn lijfspreuken, ik heb er namelijk meerdere, is: ‘Do what you do while you are doing it’.

Dat klinkt vrij overbodig, je doet toch altijd wat je doet? Maar dat is niet helemaal waar, meestentijds is het juist helemáál niet waar. We hebben het zo druk met multitasken, of we zijn zo aan het vooruitdenken wat er allemaal nog moet gebeuren, dat we ons niet bewust meer zijn van wat er om ons heen gebeurt, dat wil zeggen: werkelijk gebeurt. We zijn ergens anders, met onze gedachten weliswaar, maar daardoor registreren onze hersenen, onze geest, niet meer wat er daadwerkelijk in onze omgeving, voor onze ogen plaatsheeft. We zijn aan het dagdromen, of dagdenken, of dagdoen.

Even een voorbeeld. Het kan zomaar gebeuren onder een preek, die je aan het beluisteren bent, dat je je ineens realiseert dat je weer ‘terugkeert’ naar het hier en nu. Je bent even weggeweest in gedachten. Je hebt plannen gemaakt of zaken overdacht. Als dat tot je doordringt heb je dus ook iets van die preek gemist. Je bent het kwijt. Het zal niet altijd erg zijn, maar soms wel erg lastig. Als je dit herkent, weet je uit je eigen leven genoeg voorbeelden op te diepen om bij jezelf toe te passen.

Hoewel ik zelf een multitasker pur sang ben, ben ik me juist wel akelig bewust van mijn omgeving, maar toch heb ik moeten leren om nog meer ‘bewust’ te doen, te denken, te ondergaan, te kijken. Wellicht komt dat doordat ik ook foto’s maak, waardoor ik vaker om je heen en achterom kijk. Zie ik iets bijzonders, een mooie vogel, een zakkende zon met warm licht, een kind dat iets aparts doet? Heb ik mijn toestel bij me, zijn de batterijen opgeladen?

Rust

Toegegeven, de titel die ik mijn blog heb gegeven heeft een hoog idealismegehalte. Ik streef ernaar, daar lijkt momenteel alles mee gezegd te zijn. God is in de stilte. Het is waar. Ik sta er helemaal achter. Zojuist een filmpje zitten kijken met een boodschap van Henri Nouwen, waarin deze oproept een eenzame plaats te zoeken, stil te worden en te mijmeren over de zin 'je bent God's geliefde'. Helemaal mee eens.

Maar nu de praktijk. Gisteren naar de boekhandel gegaan, twee interessante boeken gekocht ('Pelgrims en zwervers' en mijn eerste echte Kierkegaard) en de derde besteld. Toch een nuttige besteding van mijn verjaardagsgeld. En ze vervolgens op de (denkbeeldige) stapel gelegd met nog te lezen interessante boeken. En die groeit alsmaar. En de tijd, de beschikbare tijd om ze te lezen lijkt almaar minder te worden.

Bloggen heeft al heel wat tijd opgeslokt. Maar dat is leuk. Toch? Het heeft natuurlijk wel voorbereiding nodig om ergens over te schrijven. Je haalt je ideeën wel ergens vandaan.

En als je gaat twitteren, zie je steeds meer interessante discussies voorbijkomen, met links naar interessante artikelen, gelukkig niet al te lang. Hapklare brokken. Instant boodschappen. Maar toch, al die interessante dingen bij elkaar slokken de tijd wel op. Zelfs de tijd die normaal gesproken voor nachtrust bedoeld is ...

En ondertussen gaat je gewone leven ook gewoon door. Thuis. Werk. Vergaderingen. Bezigheden. Allemaal belangrijk. Allemaal nodig. Zelfs de rustdag is gevuld met drukte.

En wederom, voor de zoveelste keer in je leven, kom je tot de conclusie, de vraag, de vaststelling: waar is de rust? De broodnodige rust om in te keren tot jezelf. Al het overbodige los te laten. Leeg te worden van jezelf. Alle prikkels uitsluiten. Alle informatie even tegenhouden.

Ademhalen, alleen maar ademhalen. Luisteren naar jezelf. Het kloppen van je hart. Het tintelen van je bloed voelen. De gedachten die zich opdringen observeren. Laten gaan. De oneindige stroom voortkabbelende gedachten, ideëen, herinneringen, flarden van gesprekken, vanaf de kant gadeslaan. Er om glimlachen.

Er zijn. Niets meer, niets minder.

God hides in plain sight

Vorig jaar zag ik een recensie staan op de site van Christinanity Today, waar ik regelmatig rondstruin, van een boek met de uitdagende titel 'God hides in plain sight'. Met als ondertitel: 'How to see the sacred in a chaotic world'. Het trok nogal mijn aandacht, ik heb het stuk op de site met grote interesse gelezen en meteen in de boekhandel het boek besteld. Het was nog niet in het Nederlands vertaald, dus ik heb het in de Amerikaanse versie gelezen. Het is een beetje lastig om de titel in het Nederlands te vertalen. God verbergt Zich op het eerste gezicht. Of in het open veld. Zoiets. Een paradox dus. Schijnbare tegenstrijdigheid. Uitspraak die met zich zichzelf in tegenspraak lijkt.

God is er. Wij zien Hem niet. Daar missen we de geestelijke ogen en antenne voor. Maar Hij verbergt zich ook.

En toch. Hij is er in de dingen om ons heen. Als je Hem zoekt, als je weet waar je zoeken moet, dan herken je Hem, sporen van Zijn handelen. Je moet er wel voor openstaan, niet blind aan voorbijlopen. En als je oplet, dan zie je Hem steeds meer. In de gewone, dagelijkse dingen die je doet. In je gezin. De mensen die je ontmoet. De gesprekken die je voert. De verhalen die je hoort. De daden die je doet. Je hele levensweg door.

Wij zijn als gewone stervelingen geneigd ons te richten op het hogere, het wonder, het spectaculaire. Maar God zit ook, misschien wel met name, op oogniveau, of daarbeneden. Het onbeduidende, het zwakke, het gewone. Het mosterdzaadje, de tarwe, de verloren penning.

Dat is het punt dat Dean Nelson wil maken in zijn boek. Het is een boek doorspekt met anekdotes uit zijn eigen leven als journalist, om zijn stelling te voorzien van voorbeelden. Maar als kapstok gebruikt hij de sacramenten die de Katholieke kerk gebruikt om iets van de heiligheid van God en het leven uit te drukken. En hij voegt er zelf nog een achtste aan toe.